Categories
Bình luận Quốc tế Thế giới nghệ thuật Tin tức Triển lãm Văn hóa & Phong cách sống

Asia Now 2019: Bệ phóng ra thế giới cho nghệ thuật châu Á

Giữa tâm bão một cuộc chuyển giao quyền lực ở châu Âu khi nước Pháp sẽ thế chỗ cho Anh Quốc hậu Brexit trở thành trung tâm kinh tế nghệ thuật mới, hội chợ nghệ thuật Asia Now bước sang mùa thứ 5 đầy hứng khởi. Hội chợ dành cho các gallery từ châu Á và chuyên nghệ thuật Á diễn tại Paris này là cơ hội vô cùng tốt để các gallery châu Á có thể tiến một bước dài trên bản đồ nghệ thuật thế giới. Có rất nhiều điểm thu hút để cho hội chợ này có thể vương mình trở thành một hội chợ vô cùng tầm cỡ.

Hội chợ Asia Now diễn ra cùng FIAC nhưng không chút e dè.

Tháng 10 hằng năm luôn nhộn nhịp với các tuần lễ nghệ thuật từ London, Anh cho đến Paris, Pháp với 2 hội chợ khổng lồ là Frieze và London. Tại Paris nói riêng, khi tuần lễ FIAC diễn ra, kha khá những hội chợ bên lề được diễn ra với hằng hà sa số về số lượng tác phẩm nhưng chất lượng thì có rất nhiều cấp bậc. Một số muốn đối đầu trực tiếp với FIAC, một số khác chỉ muốn kiếm thêm doanh thu còn một số khác giống như một địa điểm tham quan. 

Nhưng Asia Now, thành lập bởi Claude Fain, một nha sĩ – nhà sưu tập nghệ lớn của châu Âu và con gái Alexandra Fain, thì khác biệt. Không đối đầu mà còn tạo ra dấu ấn riêng bên cạnh FIAC, hội chợ Asia Now 2019 diễn ra từ ngày 15 đến 20 tháng 10 nhiều hơn FIAC một ngày, tập trung chủ yếu vào các gallery và nghệ sĩ đến từ châu Á. Về tầm cỡ, hội chợ này vẫn là một hội chợ rất non trẻ như chính nền nghệ thuật đương đại châu Á, nhưng khâu tổ chức tốt với các đơn vị tài trợ chất lượng.

Chiến lược rõ ràng từ việc chọn địa điểm. Tòa nhà Les Salons Hoche với 3 tầng cách không xa khải hoàn môn nhưng không sầm uất khách du lịch, rất trang trọng và cách biệt là nơi diễn ra hội chợ. Cấu trúc hội chợ tương tự như Art Basel nhưng thu nhỏ. 3 tầng với 45 gallery trình diễn các nghệ sĩ tốt nhất của mình. Khu vực In Real Life platform tương tự như Unlimited của Art Basel nơi các ý tưởng trình diễn, video, sắp đặt thiên hướng sử dụng công nghệ cao sẽ được demo ở đây. Điểm khác biệt IRL sẽ được điều phối bởi một giám tuyển khách mời và năm nay là X-Zhu Nowell – trợ lí giám tuyển chính của bảo tàng Guggenheim New York. Tại IRL, người tham sẽ được thỏa mãn tính thị giác và trải nghiệm tương tác cao cũng các ý tưởng thú vị của các nghệ sĩ châu Á.

Một tin vui nho nhỏ khi bảo tàng Cernuschi mang tới một đại diện Việt Nam là nghệ sĩ Nguyễn Trinh Thi trình chiếu bộ phim Eleven Man (11 người đàn ông), 2016 trong khuôn khổ serie video art của các nước châu Á mang tên Cernuschi Video Art #3: Transmissions. Một dự án khác cũng rất thú vị  mang tên Lui & Chang TM được giám tuyển bởi nhà sưu tập rất trẻ Micheal Xufu Huang, bao gồm các tác phẩm thực hiện dưới dạng thực tế ảo. Đây là dự án cuối cùng anh làm dưới danh nghĩa bảo tàng M Woods. Vào tháng 9 vừa qua, trang Artsy đưa tin chính thức rằng anh đã tách khỏi M Woods, lấy lại bộ sưu tập của mình và sẽ mở bảo tàng mới ở Bắc Kinh trong thời gian gần nhất.

Lui & Chang ™, Scenes from Suus 'Oculis Meis (It's eyes) 2019, VR. Courtesy of Lui & Chang TM.
Một dự án thực tế ảo “Suus Oculis Meis” của nghệ sĩ Judy Lui phối hợp với kĩ sư máy tính Michael Chang, và được giám tuyển bởi Michael Xufu Huang

Một phân cảnh trong phim nghệ thuật Eleven Man, 2016 bởi Nguyễn Trinh Thi 

Conversation platform dành cho các buổi talk với các khách mời rất chất lượng như Khairuddin Hori, cựu giám tuyển chính của bảo tàng đương đại Palais de Tokyo, Paris, Maël Bellec, trưởng giám tuyển của bảo tàng chuyên về châu Á tại Pháp Cernuschi. Thậm chí Chat Room của Asia Now mùa trước, có sự góp mặt của giám tuyển siêu sao Hans Ulrich Obrist và một trong những kiến trúc sư xuất sắc nhất thế giới Sou Fujimoto. Đây là những điểm cho thấy uy tín, chất lượng và tham vọng của hội chợ non trẻ này. Các chủ đề đa dạng và đặc kín hết 1 tuần hội chợ.

Hans Ulrich Obrist and Sou Fujimoto speaking on “Future of the Futures” in 2018
2 siêu sao: giám tuyển Hans Ulrich Obrist và kiến trúc sư Sou Fujimoto phát biểu trong buổi nói chuyện “Tương lai của tương lai” ở Asia Now năm 2018
Courtesy X Zhu-Nowell
X Zhu-Nowell – trợ lí giám tuyển bảo tàng Guggenheim, New York

Ngoài ra, chương trình OFF SITE bao gồm các dự án phối hợp với các cơ sở nghệ thuật tại Paris cũng cho thấy sự ảnh hưởng của Asia Now. Một triển lãm bao gồm các nghệ sĩ được chọn lọc từ các gallery tại bảo tàng châu Á Guimet và nhà văn hóa Nhật Bản phụ trách trình chiếu một buổi talk của Jun Nguyen – Hatsushiba kết hợp với bảo tàng Cernuschi. Những nhà tổ chức của Asia Now, nhìn chung qua mùa thứ 5 này, đang làm rất tốt công việc mở rộng các hoạt động để có thể bành trướng và quảng bá rộng rãi hơn nghệ thuật châu Á.

Tác phẩm chất lượng, công chúng đón chào rất tích cực và chi phí rất dễ chịu cho các nhà sưu tập. 

Tuy không có những cái tên siêu sao của châu Á như Yayoi Kusama, Yoshimoto Nara… nhưng đây lại là một điểm cộng lớn của hội chợ này. Khách tham quan sẽ được khám phá các nghệ sĩ mới đa dạng hơn về phong cách bên cạnh các nghệ sĩ đang lên tại khu vực nhưng chưa được biết đến ở châu Âu. Nhưng họ đều là những đại diện cho nghệ thuật đương đại châu Á, đúng với tinh thần và tên Asia Now (châu Á ngay lúc này). Chiếm số lượng lớn vẫn là các gallery đến từ Trung Quốc, Nhật Bản và Hàn Quốc sau đó sẽ đến các nước như Thái Lan, Singapore cùng một số gallery châu Âu chuyên về nghệ thuật châu Á. Việt Nam có gallery Quỳnh tham dự năm nay.

Tại Asia Now 2019, Out and Out cũng có cơ hội phỏng vấn trực tiếp với Julien Sato của Gallery Tokyoite với dự án City Pop giới thiệu các nghệ sĩ đến từ Nhật Bản. Gallery nằm nổi bật ngay cửa chính tầng trệt. Julien cho biết tuy chủ đề anh muốn đem đến là Neo-Pop Art nhưng anh vẫn cố gắng giới thiệu nhiều thể loại nhất có thể. Các tác phẩm của các nghệ sĩ chính như Takeru Amano, Fantasista Utamaro, Ly nhiều màu sắc nổi bật sử dụng các yếu tố hoạt hình manga nổi bật tại khu vực Nhật Bản và đi vào trong là sự da dạng hơn với các tác phẩm đơn sắc của Tiffany Bouelle, cắt dán của Ichi.

Julien Sato, Gallery Tokyoite cùng tác phẩm của nghệ sĩ Fantasista Utamaro, “Nghệ thuật đương đại ở châu Á có phần bị trễ so với các châu lục khác những vẫn có rất nhiều tiềm năng để khai thác”
Image result for Yoshinori Tanaka Reimei Tsushin Ayakashi no zu , 2019
Yoshinori Tanaka, Reimei Tsushin Ayakashi no zu , 2019
Image result for Sal Pluto 2019 Summer04 , 2019
Sal, Pluto 2019 Summer04 , 2019

La Patine Noir – Gallery Valérie Bach năm nay đem đến các tác phẩm của nghệ sĩ Mỹ gốc Việt từng đạt giải PULSE Miami Beach 2015, Trong Gia Nguyen bên cạnh đó Yoshimi Futamura, phối hợp triển lãm với bảo tàng Guimet. Out & Out cũng đã được có dịp được gặp trực tiếp và phỏng vấn nhanh nghệ sĩ Trong Gia Nguyen, anh thực hiện các tác phẩm đa thể loại đặc biệt là sắp đặt có nhiều chất vấn về vận động của văn hóa, chính trị và kinh tế. Trong khi nghệ sĩ người Nhật thì chuyên về gốm sứ với các điêu khác đương đại thể hiện sự mở rộng vào không gian.

Trong Gia Nguyen, Chuối – Trắng (Bananas | Whites), 2019. Giá 14 ngàn euro.

Bên cạnh đó, Chambers Fine Art, phòng trưng bày có trụ sở ở New York và chi nhánh tại Bắc Kinh, rát nổi bật khi có tác phẩm của nghệ sĩ Pixy Liao làm ảnh đại diện cho mùa năm nay. Cô thực hiện một serie ảnh Experimental Relationship (Mối quan hệ thử nghiệm) với chồng cô trong việc đổi vai và vị trí giữa 2 giới. Tang Contemporary Art, một gallery đẳng cấp thế giới khi đã nhiều năm tham dự Art Basel Hong Kong, thành lập tại BangKok và có chi nhánh ở Bắc Kinh, Hong Kong mang đến nhiều nghệ sĩ chất lượng. Natee Utarit, nghệ sĩ người Thái đã có tên tuổi trên thị trường châu Á từ lâu với các tác phẩm lấy từ các tác phẩm cổ điển sau đó nhồi nhét các yếu tố địa phương, văn hóa và trải nghiệm cá nhân vào. Lei Cai, nghệ sĩ trẻ có tiếng người Trung Quốc, tập trung vào các yếu tố thị giác và chất liệu cho các tác phẩm của mình. Một tên tuổi lớn khác ở thị trường châu Á là nghệ sĩ người Philippines, Rodel Pataya, với các tác phẩm đã được bán đấu giá ở sàn Christie’s, cũng được giới thiệu qua các tác phẩm mới. Những nghệ sĩ đương đại của phòng trưng bày này đều đạt giá trị khá cao giao động từ 20 ngàn cho đến 200 ngàn euro.

Image result for Natee Utarit Maurice, 2017
Natee Utarit, Maurice, 2017
Image result for pixy liao
Pixy Liao, It’s never been easy to carry you, 2017

“Nghệ thuật đương đại ở châu Á có phần bị trễ so với các châu lục khác những vẫn có rất nhiều tiềm năng để khai thác”, Julien Sato cho hay.

“Các nhà sưu tập bắt đầu để ý hơn và tìm đến nghệ thuật châu Á vì họ luôn thích thú với cái mới và nền văn hóa của châu lục này”. Sự có mặt của Asia Now như một liều thuốc giải và đồng thời là vệ tinh mới cho tuần lễ nghệ thuật ở Paris. Hội chợ thấy được nhu cầu của công chúng và nhà sưu tập ở châu Âu khi biết rằng đây là một thị trường rất tiềm năng và vô cùng năng động, họ có thể xem trực tiếp các tác phẩm mà không cần phải di chuyển xa xôi. Ngoài ra, các tác phẩm ở Asia Now rất có giá rất dễ chịu (từ vài trăm euro) vì đa phần các nghệ sĩ vẫn còn khá mới so với thị trường châu Âu. Nếu đi đúng hướng, Asia Now có thể trở thành một hội chợ dự đoán và định hình xu hướng, gout về nghệ thuật châu Á trên cả FIAC.

Eugène Riconneaus,
OUR PHONES MAKE US CHANGE OUR BODY , 2019

Hơn thế nữa, công chúng đến tham quan hội chợ này đa số là Millennials cùng các thế hệ trẻ hơn. Sự quan tâm của thế hệ mới là rất lớn và đây là nhóm khách hàng tiềm năng. Ở Asia Now, thậm chí các chủ phòng tranh cũng rất trẻ như gallery Tokyoite là một ví dụ. Julien đã đem hầu hết các nghệ sĩ đến ngày mở đầu để giao lưu với khách hàng, các gallery khác cũng vậy. Tuy không phải yếu tố thiên quyết, nhưng việc tương tác trực tiếp với nghệ sĩ cũng khiến công chúng trẻ và nhà sưu tập cảm thấy thoải mái, gần gũi hơn.

Khả năng phát triển và những thử thách của Asia Now

Hội chợ nghệ thuật chuyên biệt này đang cho thấy khả năng phát triển theo từng mùa rất đáng khen ngợi. Thậm chí trang chuyên nghệ thuật Artnet còn đánh giá là một trong những hội chợ quan trọng của Paris trong những năm gần đây. Năm nay với sự xuất hiện với các khách mời là chuyên gia từ các bảo tàng hàng đầu của Paris cho thấy khả năng liên kết của hội chợ này. Những nghệ sĩ được giới thiệu từ Asia Now bây giờ có thể được đưa vào bảo tàng với số lượng và thời lượng triển lãm dài hơn. Công chúng tại Pháp sẽ bắt đầu có cơ hội tiếp xúc với nghệ thuật đương đại châu Á nhiều hơn so với những cái tên đã quá lớn. Các gallery trẻ và ít tên tuổi hơn cũng có cơ hội thể hiện mình tại trung tâm nghệ thuật của thế giới. Đây thực sự là nơi các yếu tố về kinh tế sẽ ít được để ý hơn. Một điểm mạnh nữa nếu so với các hội chợ lớn ở Trung Hoa Đại Lục thì các tác phẩm triển lãm ở Paris sẽ ít bị kiểm duyệt nội dung hơn.

Kim Yunsoo, 'Surface of Wind,' 2019, Gallery SoSo
Kim Yunsoo, Surface of Wind, 2019

Với đặc tính là chỉ chuyên biệt về nghệ thuật châu Á, khách tham quan vẫn hi vọng được chứng kiến các tác phẩm của các bậc thầy châu Á lâu đời. Điều này, vẫn phải chờ xem khả năng phát triển của Asia Now vì các gallery lớn của châu Á như Hyundai, Tina Kim (Hàn Quốc), Scai the Bathhouse (Nhật Bản), Nova Contemporary (Thái Lan)…  vẫn chưa thực sự sẵn sàng đánh đổi những siêu hội chợ như FIAC hay Frieze London cho Asia Now. Vị trí và không gian ở Les Salons Hoche chưa thực sự hấp dẫn hay thậm chí có phần chật hẹp nếu các gallery lớn muốn đem đến các tác phẩm, sắp đặt hoành tráng hơn. Một thách thức khác vì đặc tính chuyên biệt châu lục khiến cho sự đa dạng về văn hóa bị đánh đổi và tự giảm đi phần sự hấp dẫn với các gallery tầm cỡ làm việc với nghệ sĩ châu Á, ví dụ như Perrotin với các bộ sậu Takashi Murakami, Aya Takano,… Kamel Mennour với Lee Ufan hay Daniel Templon với Chiharu Shiota. Vẫn chưa biết được rằng các nhà tổ chức sẽ có các kế hoạch với các quốc giả khác trong khu vực để tạo ra các phiên bản Asia Now khác hay không. Đó là một câu hỏi lớn.

Image result for Jiu Jiu Dog, 2017 asia now
Jiū Society, Jiu Jiu Dog, 2017

Tham vọng lớn nhất của Asia Now có lẽ chính là lôi kéo các nhà sưu tập, đầu tư sừng sỏ của Trung Quốc. Tuy là hội chợ nghệ thuật duy nhất về nghệ thuật châu Á tại châu Âu nhưng lại vấp phải sự cạnh từ chính các hội chợ tại đất nước đại lục như Art021, Westbund Art Fair diễn ra cùng lúc vào tháng 11 tại Thượng Hải. Việc có quá nhiều hội chợ diễn ra cùng lúc trên hai thị trường đắt giá khiến các gallery lớn thậm chí cũng rất khó khăn trong việc chọn lựa sẽ tham dự hội chợ nào.

Đối với một hội chợ chỉ mới 5 năm tuổi đời như Asia Now, tuy vẫn còn đó những thử thách nhưng nhìn chung vẫn đang đi đúng hướng và tiềm năng phát triển lớn. Việc bây giờ của các nhà tổ chức có lẽ trên hết là tạo dấu thật đậm nét hơn nữa trên sân nhà Paris từ đó sẽ tạo những bước đà kết nối với các khu vực khác. Hi vọng mùa 6 với việc Brexit hoàn tất, Asia Now hi vọng sẽ cho thấy những bước chuyển tiếp khởi sắc hơn vì Paris là nơi ai cũng sẽ muốn đến.
—-

Bài viết bởi Tâm Huỳnh. Out & Out – Truyền thông nghệ thuật,

 

 

 

 

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s